Gabbilam III

continued from here: parts I, II

(Gabbilam in the original Telugu/transliteration/my translation)

గౌరీనాథుఁడు కాశికిం జనెడు మార్గంబందు రా మేఘపుం
బాఱన్ జుక్కలతోఁట నాటుకొని మింటన్నీకుఁ గంపట్టు నా
దారిం బొమ్మొకవేళఁ జూచెదవు భూతస్వామిని న్నీకుఁ జ
త్వారం బేర్పడి దారిఁ దప్పెదవుగాదా భానుఁడేతెంచినన్

gaurInAthu@mDu kASikiM janeDu mArgambaMdu rA mEghapuM
bA~ran jukkalatO@mTa nATukoni minTannIku@m gaMpaTTu nA
dAriM bommokavELa@m jUcedavu bhUtasvAmini nnIku@m ja
tvAraM bErpaDi dARi@m dappedavugAdA bhAnu@mDEtencinan

Gauri’s Lord goes to Kashi that way, it is said, and
in that cloud length you will see, a garden of stars planted in the sky.
Take that route one time and you will see the Lord of spirits,
watch out! you might get blinded and lose the way if the Sun arrives.

ఛత్రములవంటి నీతి పక్షములు విచ్చి
నీవు బ్రహ్మాండమునఁ బయనించు వేళఁ
జిత్తజల్లుల ముమ్మాయి ముత్తియములు
జలధరస్వామి నీమీఁదఁ జల్లఁ గలఁదు

chatramulavanTi nIti pakshamulu vicci
nIvu brahmAMDamuna@m bayaniMcu vELa@m
jittajallulu mummAyi muttiyamulu
jaladharasvAmi nImI@mda@m jalla@m gala@mdu

Opening umbrella like wings
when you travel across the immense sky,
the Lord of the clouds will shower on you
sprays of wonderful rain water pearls.

మొలక సంధ్యారాగమునఁ గెంపు లెగఁ జిమ్ముఁ
జరమాచలంబునఁ జరణమూఁది
సెలయేటి నీట నీతఁటు గొట్టి విహరించు
మరుదంకురముల సన్మానమంది
కొండకొమ్మల నెదుర్కొని తుత్తునియలైన
తోయదమ్ముల మీఁదఁ దుఱగలించి
కలహంస పొదిరి పిల్లలు సేయు మిన్నేటి
జాంగలంబులు మీఁద సంచరించి

molaka saMdhyArAgamuna@m geMpu lega@m jimmu@m
jaramAcalaMbuna@m jaraNAmU@mdi
selayETi nITa nIta@mTu goTTi viharincu
marudaMkuramula sanmAnamandi
konDakommala nedurkoni tuttuniyalaina
tOyadammula mI@mda@m du~rgalinci
kalahaMsa podiri pillalu sEyu minnETi
jAngalaMbulu mI@mda sancariMci

Having received honors of immortal lotuses
that swim jauntily in mountain streams,
Having shone above clouds that have fragmented
in clashing with mountain horns,
Having wandered over celestial forests
where royal swans gather to mate and spawn,

చిలుక లెంగిలింపఁ జిటిలి తేనియలూరు
స్వాదుఫలము లెలిమి నారగించి
కొన్ని నాళ్ళపాటు కుటిల సంసారంబు
దిగులు మఱచి రమ్ము ఖగ వధూటి

ciluka lengilimpa@m jiTili tEniyalUru
svAduphalamu lelimi nAraginci
konni nALLapATu kuTila saMsAraMbu
digulu ma~raci rammu khaga vadhUTi

Having delighted in savoring tasty fruits
that ooze honey from parrot bites, return,
after forgetting this crooked world
for a few days, bird maiden.

సాత్వికాహారిణి తపశ్చర్య కతన
నీ మనంబున జాలివెన్నెల రహించు
నాదు కన్నీటి కథ సమంవయము సేయ
నార్ర్ధహృదయంబుఁ గూడఁ గొంతవసరంబు

sAtvikAhAriNi tapaScarya katana
nI manaMbuna jAlivennela rahincu
nAdu kannITi katha samaMvayamu sEya
nArthrahRdayaMbu@m gUDa@m gontavasaraMbu

Eater of mild foods, on account of penance
your heart blooms with moonbeams of compassion.
To empathize with my tearful story,
one needs a kindly heart.

బిడ్డల గని పాలిచ్చెడు
దొడ్డతనంబున్న పుల్గు దొరసానివి నా
కడ్డుపడ దిగిన వేలుపు
గిడ్డివి నా మనవి నాలకించెవు గదా

biDDala gani pAlicceDu
doDDatanaMbunna pulgu dorasAnivi nA
kaDDupaDa digina vElupu
giDDivi nA manavi nAlakincevu gadA

Of giving birth and suckling children,
you have the greatness, O bird lady,
A celestial cow descended, and crossed
my path, will you attend to my humble request?

నీయౌదార్యగుణంబు మెచ్చెదరు సందేహంబు లేకుండగా
నాయుష్మంతులు నీ కుమారులు మగండంగీకృతం జూపి నీ
వాయెత్తైన నగంబు కొమ్మలు విహాయ స్కేశు నావాసమం
దూయేలూగి కృతార్థురాలవయి రమ్మో పుల్గు పుణ్యాంగనా!

nIyoudAryaguNaMbu meccedaru saMdEhaMbu lEkundagA
nAyushmaMtulu nI kumArulu magaMDaMgIkRtaM jUpi nI
vAyettaina nagaMbu kommalu vihAya skESu nAvAsamaM
dUyElUgi kRtArthurAlavai rammO pulgu puNyAMganA!

Your benevolent nature will be appreciated, no doubt,
by your long lived sons and husband, show agreement
and swing on the high tree branches in the sky, Kesava’s abode,
and come back in success, pious bird!

పక్షిసుందరి నీ చిన్న కుక్షి నిండ
నిన్ని నీరంబుఁ బలహార మున్నఁ జాలు
నెన్ని దేశాలు తిరిగిన నేమి నీకు
నీవు నావలెఁ బుట్టుబానిసవు కావు

pakshisuMdari nI cinna kukshi niMDa
ninni nIraMbu@m balahAra munna@m jAlu
nenni dESAlu tirigina nEmi nIku
nIvu nAvale@m buTTubAnisavu kAvu

Bird beauty, to fill your wee belly
just a little water and food is enough.
You freely roam in many countries,
you’re not a born slave like me.

తడవైనన్ గుడి గోపురంబులను సదర్శించుచుం బొమ్ము నీ
కడవుల్ కొండలు నడ్డు సేయవుగదమ్మా వ్యోమయానంబునన్
సుడిగాల్పు ల్సెలరేగినన్ నిలువవచ్చుం ధర్మసత్రాలలోఁ
బిడుగుల్ వడ్డఁ ప్రవేశయోగ్యతలు పాపిన్నాకు లేవచ్చటన్

taDavainan guDi gOpuraMbulanu saMdarSiMcucuM bommu nI
kaDavul koMDalu naDDu sEyavu gadammA vyOmayAnaMbunan
suDigAlpu lselarEginan niluvavaccuM dharmasatrAlalO@m
biDugul vaDDa@m pravESayOgyatalu pApinnAku lEvaccaTan

Even if it delays you, visit temples and their towers.
Seas and mountains are no barrier as you travel by sky.
Should whirlwinds rage, you can shelter in the free lodges,
which I, a sinner, am unfit to enter even in thunderstorms.

అందందు ఫలవనంబుల
విందుగుడుచు చల్ల నల్ల విశ్రామ మణీ
మందిరముల నిద్రించుచు
ముందుకు జనఁదోచు నెన్నొ పుణ్యస్థలముల్

aMdaMdu phalavanaMbula
viMduguDucu calla nalla viSrAma maNI
mandiramula nidrincucu
muMduku jana@mdOcu nenno puNyashtalamul

Along the way in fruit-laden forests
enjoy a feast. As you go ahead,
sleeping in celebrated rest houses,
several sacred places will come into view.

కొమరారు దంజనగరము
సమీపమునఁ గలదు తెలుగు సౌరభ్యంబుల్
గమ గమ వలచిన చోటది
యమరన్ రఘునాథరాజు నాస్థానంబున్

komarAru daMjanagaramu
samIpamuna@m galadu telugu saurabhyaMbul
gamagam valacina cOTadi
yamaran raghunAtharAju nAsthAnaMbun

The excellent Tanjavur
is close by, Telugu frangrances
sweetly abound there,
a fitting court of King Raghunatha.

కృష్ణరాయలవారి యెడబాటు చీకట్లు
ముసరి దిక్కులలోన మసలువేళ
భూరి వాఙ్మయలక్ష్మి దారిబత్తెముతోడఁ
దంజాపురమువంకఁదరులు వేళఁ
వేంకతకవి తెల్గు పంకేరుహాక్షికి
శ్లేషోక్తు లలవాటు సేయువేళ
బచ్చపచ్చని ముద్దుపళని ముద్దులకైత
శృంగార రసము వర్షించు వేళ

మువ్వగోపల దేవుని పూజసేయ
ఘనుడు క్షేత్రయ కలమందుకొనినవేళ
నపరరాయలు రఘునాథ నృపతి విభుఁడు
కట్టుకొన్నాఁడు సత్కీర్తి కుట్టిమంబు

kRshnarAyalavAri yeDabATu cIkaTlu
musari dikkulalOna masaluvELa
bhUri vA~nmayalakshmi dAribettamutODa@m
daMjApuramuvanka@mdaralu vELa@m
vEMkaTakavi telgu paMkEruhAkshiki
SlEshOktu lalavATu sEyuvELa
baccapaccani muddupaLani muddulakaita
SRMgAra rasamu varSiMcu vELA

muvva gOpAla dEvuni pUjasEya
ghanuDu kshEtraya kalamandukooninavELa
napararAyalu raghunAtha nrpati vibhu@mDu
kaTTukonnA@mDu satkIrti kuTTimambu

At the time when the darknesses of Krishnaraya’s separation
gathered and wandered in all directions,
At the time when the golden goddess of literature
set out towards Tanjavur with carriage allowance,
At the time when the poet Venkata habituated
the lotus eyed maiden, Telugu, to exquisite puns,
At the time when the sweet poems
of the youthful Muddupalani showered romantic essence.

At the time when the great Kshetrayya lifted
his pen to worship the lord Muvva Gopala,
the other Raya, King Raghunatha,
built for himself this edifice of good fame.

తనువుప్పొంగ సరస్వతీమహలు సందర్శించి తంజాపురీ
మనుజాధీశుల యోలగంబును పరామర్శించి పొమ్ముత్తరం
బునకున్ ద్రావిడభూములం గడిచి పోబోదోచెడిన్ వాఁడువా
ఱని శౌర్యంబుసుమించుఁ దెల్గు పొలిమేరన్ నేత్రపర్వంబుగన్

tanuvupponga sarasvatImahalu saMdarSinci tanjapurI
manujAdhISula yOlagaMbunu parAmarSinci pommuttaraM
bunakun drAviDabhUmulaM gaDici pObOdOceDin vA@mDuvA
~rani Sauryambusumincu@m delgu polimEram nEtraparvambugan

Enjoy the thrill of visiting Saraswati Mahal,
examine the courts of the Tanjavur kings, and go north,
crossing the Dravida lands, reach the Telugu boundary,
where valour ever blossoms, a feast to the eye.

యతియుంబ్రాసయులేని సంస్కృత కవితారణ్యమఅందున్న భా
రతవేదానఁ బదేనుపర్వముల కాంధ్రత్వంబు నేర్పించి శా
శ్వతుడై పోయిన తిక్కయజ్వకు నివాసంబైన నెల్లూరికిన్
నతులర్పింపుము స్నానమాడు మతి గణ్యంబైన పెన్నానదిన్

Lacking yati and prasa, lying in the forest of Sanskrit poetry,
to that Mahabharata by teaching Andhraness,
Tikkanna became immortal, to his home Nellore
offer my salutations, and bathe in the very worthy Penna river.

ఒకపల్కు జాణతనమున
సకియలు నెల్లూరిసీమ సత్కవి పరులం
దికమకలు పెట్టఁగలరని
పుకారు గల దది యబద్ధమో నిక్కువమో

okapalku jANAtanamuna
sakiyalu nellUrisIma satkavi parulaM
dikamkalu peTTa@mgalarani
pukAru gala dadi yabaddhamO nikkuvamO

With a smidgen of charm
the women of Nellore
can befuddle its best poets,
this is the rumor, wonder if it is a lie or a truth.

హంపీక్షేత్రముఁ జూచి పోవలయు నమ్మా తెల్గురాజ్యంపునై
లింప శ్రీల కొకానొకప్పుడది కేళీరంగ మేతద్రమా
శంపావల్లరు లాఱిపోయిన బ్రదేశంబందు నీ బందుగుల్
కొంపల్గట్టి నివాస ముండెదరు నీకుం గూర్తు రానందమున్

hampIkshEtramu@m jUci pOvalayu nammA telgurAjyaMpunai
limpa SrIla kokAnokappuDadi kELIranga mEtadramA
SampAvallaru lA~ripOyina bradEShaMbandu nI bandugul
kompalgaTTi nivAsa munDedaru nIkuM gUrtu rAnandamun

You should go seeing Hampi, a sport-arena
for rulers of the Telugu kingdom once upon a time, there
in places where lightning creepers have dried up, your relatives
having built homes, live, and will give you joy.

పరదాపద్ధతి మాన్పిరో సిరికి గుప్పల్ వోసి యంగళ్ళ యం
దురుమాణిక్యము లమ్మినారచట మున్నోపక్షిణీ మూరురా
యరగండండు మహేంద్ర వైభవముతో నాంధ్రక్షమామండలి
న్బరిపాలించిన నాఁటి పెంపును దలంపన్ మేను గంపించెడిన్

paradApaddhati mAnpirO siriki guppal vOsi yangaLLa yaM
durumANikyamu lamminAracata munnOpakshiNI mUrurA
yaraganDanDu mahEndra vaibhavamutO nAndhrakshamAmanDali
nbaripAlincina nA@mTi peMpunu dalaMpan mEnu gaMpinceDin

Dropping the purdah for Lakshmi, they heaped in courtyards
valuable gems for sale in the past there, O bird, the three
valiant Rayas ruled the Andhra region with the splendor of Indra,
thinking of those days, the body shudders.

పగతు రసూయచేతఁ గరవాలమునన్ దనువెల్లఁ జెండినన్
జిగిరిచియున్న యుగ్రనరసిమ్హుని భీమదృగంచలంబులన్
బొగలుడివోవలే దతని మ్రోల నిమేషము నిల్వజాలినన్
ఖగపతి నిన్నుధైర్యవతిగా గణియింతురు వీరయోధులున్

pagatu rasUyacEta@m garavAlamunan danuvella@m jenDinan
jigiriciyunna yugranarasimihuni bhImadgRdAncalambulan
bogaluDivOvalE datani mrOla nimEshamu nilvajAlinan
khagapati ninnudhairyavatigA gaNiyinturu vIrayOdhulun

Even when jealous enemies cut the body with swords
the corners of the fearful, reddened eyes of angry Narasimha
do not emit smoke, if you stand in his presence for even a minute,
regal bird, brave warriors will count you among the courageous.

ఏనికవంటి సానవు గణేశుని నున్నని బొజ్జమీద గా
లూనఁగ లేదు తుమ్మెద తదుజ్జ్వలశిల్ప మఖండ తుంగభ
ద్రానది కప్పగించుకొని దద్దమలైన తెలుంగువారి వి
ద్యానగరాన జిందు మొక యశ్రుకణంబు నుపాయనంబుగన్

EnikavanTi sAnavu gaNESuni nunnani bojjamIda gA
lUna@mga lEdu tummeda tadujjvalaSilpa makhanDa tungabh
drAnadi kappagincukoni daddamalaina telunduvAri vi
dyAnagarAna jindu moka yaSrukaNambu nupAyanambugan

సరసుఁడు కృష్ణ భూవిభుఁడు స్వారియొనర్చిన పారసీహుమా
దొరల ఖురాగ్రహల్యలను దున్నీ భూములలోన నాంధ్రసుం
దరు లొకనాడు నాటుకొనినారు దిగంత జయప్రరోహముల్
గిరిసెల నించినా రురువుగా ఫలియించిన సుప్రతిష్ఠలన్

sarasu@Du kRshna bhUvibhu@mDu svAriyonarcina pArasIhumA
dorala khurAgrahalyalanu dunnI bhUmulalOna nAndhrasuM
daru lokanADu nATukoninAru diganta jayaprarOhamul
girisela nincinA ruruvugA phaliyincina supratishThalan

Refined king Krishna rode Persian horses,
whose angry hooves ploughed these lands and handsome Andhras
at one time planted in distant corners of the world,
seeds of victory that yielded rising stackfuls of good fame.

మూరురాయరగండఁ డూరేగ డీనాడు
విద్యానగర రజవీధులందు

మేలైన పట్టుడేరా లెత్త రీనాడు
పారసీక గుఱాల బేరగాండ్రు

ఇనుపరోకళ్ళ సాధన సేయవీనాఁడు
కొమ్ము నిక్కిన భద్రకుంజరములు

తెలుఁగు స్కంధావారముల నిండదీనాడు
మరఫిరంగుల తెల్లదొరల దండు

mUrurAyaraganDa@m DUrEga DInADu
vidyAnagara rAjavIdhulandu

mElaina paTTuDErA letta rInADu
pArasIka gu~rAla bEragAndru

inuparOkaLLa sAdhana sEyavInA@mDu
kommu nikkina bhadrakunjaramulu

telu@mgu skandhAvAramula ninDadInADu
maraphirangula telladorala danDu

The valiant Rayas do not parade today
in the royal streets of Vijayanagara,
Fine silk tents are not put up
by Persian horse merchants,
Iron pestles are not practiced with
by proud-tusked royal elephants,
Telugu army camps do not fill today
with the spring cannon army of the White masters.

మణిమయంబైన యాంధ్రసామ్రాజ్య రథము
భువికిఁ గ్రుంగిన పదియునాఱవ శతాబ్దిఁ
గృష్ణవిభు వీటఁ బ్రొద్దు గ్రుంకినది మొదలు
ఋషిఖగాంగన తెల్లవారినది లేదు

maNimayambaina yandhrasAmrAjya rathamu
bhuviki@m grungina padiyunA~rava SatAbdi@m
gRshNavibhu vITa@m broddu grunkinadi modalu
RushikhagAngana tellavArinadi lEdu

The gem studded chariot of Andhra empire
sunk to the earth in the sixteenth century.
Since the sun set on Lord Krishna Raya,
O sagely bird, it has not dawned yet.

కంచర్ల శ్రీకృష్ణ గంధర్వుఁ డేలిన
నగరంబు దున్నించి నారు వోసి
వినుకొండ విభుని రాయని భాస్కరుని కోట
బురుజులూపున నేలకొఱగదన్ని
పల్నాటిదొరల శుంభత్ప్రతాపజ్వాల
సాటి కెక్కని నాగు లేట గలిపి
వినుతిఁ గాంచిన కొండవీటి సామ్రాజంబు
నుక్కుకత్తుల బావి కొప్పగించి

kancarla SrIkRshNa gandharvu@m DElina
nagarambu dunninci nAru vOSi
vinukonDa vibhuni rAyani bhAskaruni kOTa
burujulUpuna nElako~ragadanni
palnATidorala SumbhatpratApajvAla
sATi kekkani nAgu lETa galipi
vinuti@m gAncina konDavITi sAmrAjambu
nukkukattula bAvi koppaginci

యుడుకు నెత్తుటఁ జేతులు కడిగికొన్న
కాలపురుషుని పెను దుండగములు దలఁచి
మనసు నలిగిన గుంటూరు మండ్లంబు
నరసి పోవమ్మ జన్మ ధన్యత వహింప

yuDuku nettuTa@m jEtulu kaDigikonna
kAlapurushuni penu dunDagamulu dala@mci
manasu naligina gunTUtu manDlambu
narasi pOvamma janma dhanyata vahimpa

The God of Death,
his hands washed in blood.
Brooding his great atrocities
the heart of Guntur is crushed.
Pass by there, and your life will be blessed.

ప్రొద్దునకు వన్నెఁ బెట్టిన
యిద్దఱు భాస్కరులు పుడమి నేలఁగ సొగసుల్
దిద్దినది మేన వయసునఁ
బెద్దది గుంటూరు సీమ పెఱ సీమలలో

proddunaku vanne@m beTTina
yidda~ru bhAskarulu puDami nEla@mga sogasul
diddinadi mEna vayasuna@m
beddadi gunTUru sIma pe~ra sImalalO

While the two Bhaskaras ruled,
bringing brightness to Morning,
she decked her youthful graces.
Guntur is vast among vast regions.

ఖరుచైపోయెఁ దెలుంగు రక్త మతిలోక స్వచ్ఛశౌర్యంబు సో
దరి! వ్యర్థంబగు కోడిపందెపు తగాదాలందుఁ బల్నాటిలో
నరుదారన్మివిలె న్వినోదముగఁ గారయంపూడి తిర్నాళ్ళ త
త్కరవాలంబులు త్రుప్పుపట్టి యిపుడున్ గల్పించు నారాటమున్

kharucaipOye@m delungu rakta matilOka svacchaSauryambu sO
dari! vyarthambagu kODipandepu tagAdAlandu@m balnATilO
narudAranmivile nvinOdamuga@m gArayampUDi tirnALLa ta
tkaravAlambulu truppupaTTi yipuDun galpincu nArATamun

Telugu blood, and pure, other-wordly valor
are now spent, sister!
The meaningless dispute over cock fights in Palnadu
now remains as an amusement.
The rusted swords in Karyampudi and Tirunallu
now cause grief.

కృతులంది కృతు లొసంగిన
వితరణ రతులైన కొండవీటి నృపుల యు
న్నతియుం బతనం బిప్పుడు
కృతులై కొండల నలంకరించి జితించెన్

kRtulandi kRtu losangina
vitaraNa ratulaina konDavITi nRpula yu
nnatiyum batanam bippuDu
kRtulai konDala nalankarinci jitincen

Of Kondaveeti kings, lovers of generosity,
who received and made dedications of literary works,
the dignity has declined now,
a thing of the past adorning the hills.

విసిగి విరక్తిచేఁ దెలుఁగు వీధులలో నొక పిచ్చివానిగా
మసలిన రెడ్డిరాజు మునిమాన్యుఁడు వేమన యాశుధారగా
విసరిన కావ్యముల్ శ్రవణ పేయముగాఁ బ్రతిశబ్దఁ మీనెడిన్
దెసల నలంతి పోలికలఁ దీయఁదనంబున భావసంపదన్

visigi virakticE@m delu@mgu vIdhulalO noka piccivAnigA
masalina reDDirAju munimAnyu@mDu vEmana yASudhAragA
visarina kAvyamul SravaNa pEyamugA@m bratiSabda@m mIneDin
desala nalanti pOlikala@m dIya@mdanambuna bhAvasampadan

Vexed and disgusted with life, venerable saint Vemana
wandered Telugu streets like a madman, and
the arrow shower of poems he flung
are lovely to hear, every word producing in all directions
ethereal sweetness and richness of meaning.

జలద్రవాతము తోఁడుగా యవలఁ గృష్ణాతీర దివ్యస్థలుల్
గలయంగ్రుమ్మగ సాగిపొమ్ము కవిలోకబ్రహ్మ నన్నయ్యకున్
నిలయంబై తగు రాణ్మహేంద్ర పురికిన్ విద్వత్సభారంజిత
స్థలికిన్ బూర్వచాళుక్యభూపతుల రత్నస్థాపితాస్థానికిన్

jaladravAtamu tO@mDugA yavala@m gRshNAtIra divyasthalul
galayangrummaga sAgipommu kavilOkabrahma nannayyakun
nilayambai tagu rANmahEndra purikin vidvatsabhAranjita
sthalikin bUrvacALukyabhUpatula ratnasthApitAnikin

With a clump of clouds for company
passing that side of the Krishna’s banks where
sacred sites abutt on all sides, proceed
to Rajamahendravaram, worthy home to Nannayya,
the Brahma of the world of poetry, and
a pleasant abode for assemblies of wise men,
the bejewelled foundation of the Eastern Chalukya kings.

ఎచ్చటఁ జూచినన్ బ్రతిపదించు కళంబలెఁ బచ్చపచ్చగా
రచ్చలకెక్కు గన్నడ సరస్వతి నారయ మానసంబులో
ముచ్చరకించి నన్నకవిమాన్యుఁడు రాజమహేంద్రునానఁ దా
నిచ్చటఁ జేయిజేసికొనియెన్ బ్రధమాంధ్రకవిత్వ సృష్టికిన్

eccaTa jUcinan bratipadincu kaLambale@m baccapaccagA
raccalakekku gannaDa saraswati nAraya mAnasambulO
muccarakinci nannakavimAnyu@mDu rAjamahEndrunAna@m dA
niccaTA@m jEyijEsikoniyen bradhamAndhrakavitva sRshTikin

Like a brightness that reflects from wherever one looks,
the verdantly visible Kannada Saraswati,
he contemplated and painted in his mind,
venerable poet Nanayya here in Rajamahendravaram,
put his hands to the creation of the first Andhra poem.

రెండున్నర పర్వంబులు
పిందిన రస మొలుకునట్టి పెను జెఱకుగడన్
బాండవుల చరిత నన్నయ
పండించెన్ దెలుగులోనఁ బ్రజ్ఞానితుడై

renDunnara parvambulu
pinDina rasa molukunaTTi penu je~rukugaDan
bAnDavula carita nannaya
pinDincen delugulOna@m braj~nAnituDai

As a large sugarcane spills juice when crushed,
wise Nanayya crushed into Telugu
two and a half chapters
of the story of the Pandavas.

జనవిభుండైన విష్ణువర్థనుని నాఁటి
గౌతమీగంగ నీకు స్వాగతమొసంగు
వీరమాగాణముల నుద్భవిల్లునట్టి
గఱికపోచయు నాకర్షకమ కదమ్మ

janavibhunDaina vishNuvadhanuni nA@mTi
gautamIganga nIku swAgatamosangu
vIramAgANamula nudbhavillunaTTi
ga~rikapOcayu nAkarshakama kadamma

Gautami Ganga of King Vishnuvardhana’s day
will bestow a welcome to you,
in those lands of valor, even the sprouting blades
of Garika grass are attractive, my dear.

తొలి సారంగధరుండు వట్టి యపవాదు న్నెత్తిపైఁదాల్చిక
త్తులపాలైన విషాదగాథ వినలేదో నీవు చిత్రాంగి మే
డలలో మూలుగుచున్న విప్పటికిఁగూడ న్బావురాల్ నీతికిన్
బలియైపోయిన రాజనందనుని దౌర్భాగ్యంబు నూహింపుచున్

tolisArangadharunDu vaTTi yapavAdu nnettipai@mdAlcika
ttulapAlaina vishAdagAtha vinalEdO nIvu citrAngi mE
DalalO mUlugucunna vippaTiki@mgUDa nbAvurAl nItikin
baliyaipOyina rAjanandanuni daurbhAgyambu nUhimpucun

Sarangadhara the first, refusing
to take calumny on his head, succumbed to swords,
that story, have you not heard, wonderful winged one?
Even now, the pigeons murmuring on the buildings
remind one of the misfortune
of that grand king killed by his morals.

అజ్జాయింతువొ చుట్టుమార్గమని ద్రాక్షారామ భీమేశ్వరుం
డుజ్జీలేని దయాస్వభావుఁడు ప్రభావోల్లాసి ముప్ప్రొద్దులున్
గజ్జంగట్టెడి నాట్యగాఁడతఁడు సాక్షాత్కారమున్ జెందినన్
మజ్జాత్యుద్ధరణంబుఁగల్గ గలదమ్మా పొమ్ము సేవింపఁగన్

ajjAyintuvo cuTTumArgamani drAkshArAma bhImESvaruM
DujjIlEni dayAsvabhAvu@mDu prabhAvOllAsi muproddulun
gajjaMgaTTeDi nAtyagA@mData@mDu sAkshAtkAramun jendinan
majjAtyuddharaNambu@mgalga galadammA pommu sEvimpa@mgan

Saying it is out of the way, don’t put off the opportunity
to visit Bhimeswara of Draksharama of matchless merciful nature,
joyful, manisfested as a dancer who dons anklets all day,
go serving, and it will bring about deliverance of your spirit.

నిద్దంపు లేఁత కస్తూరి
ముద్దవనుచు నిన్నుఁజూచి ముచ్చటపడి రా
ముద్దియలు ముచ్చటించెద
రొద్దిక శ్రీనాథకవి బహూకరణముగన్

niddampu lE@mta kastUri
muddavanucu ninnu@mjUci muccaTapaDi rA
muddiyalu muccatinceda
roddika SrInAthakavi bahUkaraNamugan

Fascinated on seeing you, saying
that you are a smooth, tender lump of musk,
the women will converse intimately
in honor of poet Srinatha.

అరవింద రత్న మండిత
తరంగరథ మెక్కి విభుని దర్శనమునకై
పరువెత్తుచున్న గోదా
వరితోడుగఁ బొమ్ము దక్షవాటి నగరికిన్

aravanda ratna manDita
tarangaratha mekki vibhuni darSanamunakai
paruvettucunna gOdA
varitODuga@m bommu dakshavATi nagarikin

Running for a vision of the Lord,
mounted on chariots of lotus and gem-decked waves,
with that Godavari for company,
go to Dakshavati city.

అమృతమ్ము విషము వాక్కున
నమరిన కవిరాక్షసునకు నావాసంబై
కొమరారు నపరకాశిక
సుమి కడు మహిమాఢ్యమైన చోటది పతగీ

amRtammu vishamu vAkkuna
namarina kavirAkshasunaku nAvAsambai
komarAru naparakASika
sumi kaDu mahimADhyamaina cOTadi pagatI

Abode of the great poet
who chewed nectar and poision into words,
a flourishing second Kashi,
beware! that place abounds in great magical energy.

అల బుస్సీ దొర కొల్లగొట్టిన యనన్యంబైన మావెల్మవీ
రుల విఖ్యాతపరాక్రమజ్వలన మూర్పుల్ జిమ్ముచున్నట్టి బొ
బ్బిలి కోటం గని దాటిపొమ్ము చటులావేశంబు దేహంబునన్
మొలుచున్ బొల్చు కవోష్ణవీర రుధిరంబున్ జీవనాళంబులన్

ala bussI dora kollagoTTina yananyambaina mAvelmavI
rula vikhyAtaparAkramajwalana mUrpul jimmucunnaTTi bo
bbili kOTan gani dATipommu caTulAvEshambu dEhambunan
molucun bolcu kavOshNavIra rudhirambun jIvanALambulan

Bobbili fort, plundered by that Englishman Bussy,
radiating firebreaths of famed valor of our peerless Velama heros,
behold and cross, and a tremulous fury will shoot up
in your body like warm heroic blood in the arteries.

నాయెడ జాలిలేక చరణంబునఁ గత్తులు గట్టి ప్రాణముల్
దీయఁదొడంగు రాజవితతిం దెలవార్చితిఁ దెల్లవారునే
నాయులివాలకింపని యనంత విభావరుంచుఁగొక్కురో
కోయని కూయుచున్న దదిగో తొలికోడి బడాయికొట్టుచున్

nAyeDa jAlilEka caraNambuna@m gattulu gaTTi prANamul
dIya@mdoDangu rAjavitatiM delavArciti@m dellavArunE
nAyulivAlakimpani yananta vibhAvaruncu@mgokkurO
kOyani kUyucunna dadigO tolikODi baDAyikoTTucun

Lacking pity for me, tying swords to feet,
it begins taking my life, the young dawn, and pours into royal streets.
Saying “listen to my sound”, dismissing the eternal night,
look there, at the first rooster crying out ‘kokorokoo’ with pride.

పూసపాటివారి ముఖ్యపట్టనమైన
విజయనగరమందు విశ్రమించి
జగము దద్దరిల్ల సకిలించినది తొల్లి
రాయరావు తుల గుఱాలదండు

pUsapATivAri mukhyapaTTanamaina
vijayanagaramandu viSraminci
jagamu daddarilla sakilincinadi tolli
rAyarAvu tula gu~rAladanDu

Rest in Vijayanagara,
chief city of the Poosapatis,
where the horse army of Raya riders
first neighed and shook the world.

కరవాలంబునఁ గొల్చి రాయలు పరిష్కారంబు గావించుచున్
సరిహద్దుల్ సవరించినాఁడటు లొరిస్సాదాఁక ఆరాజభా
స్కరుడెత్తించిన బొట్టునూరి విజయస్తంభంబుపై వేలుపుం
దఱవల్ నిల్చి పఠింతు రాంధ్రులవిభూతిన్ ముక్తకంఠంబులన్

karavAlambuna@ golci rAyalu parishkArambu gAvincucun
sarihaddul savarincinA@DaTu lorissAdA@ka ArAjabhA
skaruDettincina boTTunUri vijayastambhambupai vElupuM
da~raval nilci paThintu rAndhrulavibhUtin muktakanThambulan

Measuring by sword, Raya resolved the boundaries,
clearing till Orissa on that side, that luminuous king
raised the victory pillars of Pottunuru,
on which godesses stand in the skies,
reciting in chorus the majesty of the Andhras.

నీవు బొబ్బిలి మీఁదుగా నిర్గమించి
మన్యము తరించి కొన్ని యామడలు నడువ
పలుచఁబడిపోవు మన జిల్గు తెల్గు శోభ
తావు లెగజిమ్ము నోఢ్ర వాతావరణము

nIvu bobbili mI@dugA nirgaminci
manyamu tarinci konni yAmaDalu naDuva
paluca@baDipOvu mana jilgu telgu SObha
tAvu legajimmu nODhra vAtAvaraNamu

As you go over Bobbili
and passing over hilly lands, travel a few miles,
our fine Telugu splendor thins out,
and the space radiates Oriya atmosphere.

to be continued.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

5 Responses to Gabbilam III

  1. Vijaya Babu,Koganti says:

    Great Work.

  2. Pingback: గబ్బిలం పద్యాలు « sowmyawrites ….

  3. Thanks for th translation. I am a IAS aspirant with Telugu sahityam as optional subject I request u to please translate gabbilam into Telugu rather eng..

  4. Kiran Kumar says:

    when do u complete whole thing bro

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s